MESLEK YÜKSEKOKULLARINDA FOTOGRAMETRİ EĞİTİMİ

Haritacılık hizmetini veren mühendislerin eğitim gördüğü okullarımızın adı “ Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü”dür. Fotogrametri önemli ana bilim dallarından birini oluşturmaktadır. Haritacılık hizmetlerinin yerine getirilmesinde, Harita Mühendislerine yardımcı olan Harita Teknikerlerinin yetiştiği Meslek Yüksek okullarındaki Harita Kadastro Programlarında da, öğrencilerin bu konuda bilgi sahibi olmaları ve yetişmeleri için Fotogrametri dersi koyulmuştur. Fakat gerekli labaratuvar ve aletler olmadığı için, iki okul hariç, okullarımızın hiç birinde basit fotogrametrik uygulamalar dahi yapılamamaktadır.

The name of our schools giving cartographical services and thus training engineers on this subject is “The Department of Geodesic and Photogrammetic Engineering” Photogrammetry forms one of the major scientific brauches.Infulfilling the cartographical services, also at the Departments of Cartography and Cadastration of Vocational Colleges, where Cartographical technicians able to assist Cartographical Engineers study , the subject”Photogrammetry” has been scheduled in curriculum so that the students can be acquainted with such kind of information and thus can be tranied well on this subject.Yet , at none of our schools except two ones, since we have none proper laboratories and apparatus ;even simple photogrammetric practises have not been able tobe fulfilled.

Üniversite düzeyinde Harita mühendisliği eğitimi 1949 yılında Yıldız Teknik Okulunda (Bugünki adı Yıldız Teknik Üniversitesi ) Harita Kadastro Bölümünün açılmasıyla başlamıştır. Daha sonraları Trabzon Karadeniz Teknik Üniversitesinde, İstanbul Teknik Üniversitesinde ve Selçuk üniversitesinde de Jeodezi veya Harita Kadastro bölümü adları altında bölümler açılmış, 1982 yılında çıkarılan 41 sayılı kararname ile bütün bölümlerin ismi “Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü “ olmuştur (Ayan, T. 1993 ).

1997 yılı itibariyle yedi üniversitemizde Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği eğitimi lisans ve yüksek lisans düzeyinde verilmektedir ( Yıldız Teknik Üniversitesi, Karadeniz Teknik üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi, Karaelmas Üniversitesi, Kocatepe Üniversitesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi ). Boğaziçi Üniversitesinde sadece yüksek lisans programı bulunmaktadır. Bölüm açılma kararı alınan, henüz öğrenci alınmadığı için öğretime başlamayan iki üniversitemiz bulunmaktadır ( Niğde Üniversitesi, Harran üniversitesi). Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği bölümü bulunan ve açılma kararı alınmakla birlikte henüz öğretime başlamayan üniversitelerimiz (Tablo 1)’de görülmektedir(1997 ÖSYM Klavuzu).

Tablo 1.1997 yılı itibariyle Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü Bulunan Fakülteler ve Kontenjanları

Haritacılık hizmetlerini verecek Harita Mühendislerini yetiştiren, lisans eğitimi veren bölümlerimizin hepsinin adları yukarıda belirtildiği gibi “Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği “ olmuştur. Bölümün adından da anlaşılacağı gibi Fotogranetri, haritacılık eğitimi verilen bölümlerde önemli bir ana bilim dalını oluşturmaktadır. 1975-1976 öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek öğretimin önündeki yığılmayı önlemek amacıyla, kendi bünyesinde kurduğu Yaygın Yüksek Öğretim Kurumu (YAY-KUR) Örgün Yükseköğretim Dairesi’ne bağlı olarak geniş çaplı bir ön lisans uygulaması başlatmıştır (Balcı, S. , Kavak,Ş. ,1996). Meslek Yüksekokulları adı altında başlatılan bu uygulamada eğitim öğretim süresi iki yıl olarak belirlenmiş ve buralarda ön lisans eğitimi verilmeye başlanmıştır. 1982 yılına kadar YAY-KUR bünyesinde faaliyet gösteren Meslek Yüksekokulları, bi 41 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 1982 yılında üniversitelere bağlanmıştır.Bu okulların bünyesinde açılan ve Harita Teknikeri yetiştiren ön lisans programlarının adı, üç tanesi hariç (Gazi Üniversitesi- Tapu Kadastro, Yıldız Teknik Üniversitesi-Harita, Karaelmas Üniversitesi-Harita ve Maden Ölçme); ” Harita Kadastro” olarak geçmektedir. 1997 yılı itibariyle 19 değişik Üniversitemize bağlı olarak faaliyet gösteren 33 Meslek Yüksekokulunda Harita Kadastro Programı bulunmaktadır. Bu Programlarımızda okutulan derslerden biri de

Fotogrametri olup, bu dersin işlenişini, labaratuvar ve alet durumlarını, uygulama imkanlarını belirleyebilmek için yapılan bir ankette sorular sorulmuştur. Bu anketimize 17 değişik üniversitemize bağlı 29 Meslek Yüksekokulu Harita Kadastro programından cevap gelmiştir (Tablo 2). Harita Teknikeri yetiştiren Meslek Yüksekokullarındaki Harita Kadastro Programlarında Fotogrametri adı altında bir ders okutulmakta olup, bu ders genelde III.y.y da, bazı okullarda IV.y.y.da, bir okulda ise II.y.y.da yer almaktadır.Fotogrametri dersi çoğu okulda 2 veya 3 saat, sadece iki okulda 4 saat işlenmektedir (Tablo 3).

Meslek Yüksekokulları Harita Kadastro Programlarında Fotogrametri dersinin konuluş nedeni, haritacılık hizmetlerinde tekniker olarak görev alacak, hizmet verecek elamanların fotogrametri hakkında genel ve temel bazı konularda eğitilmeleri, özellikle stereoskopik (üç boyutlu) görüşle ilgili basit bazı uygulamalar yaparak fotogrametri konusunda bilğilendirilmelidir. Anketteki bu konu ile ilgili sorulara verilen cevaplardan da anlaşıldığı gibi, Harita Kadastro Programlarında okutulan Fotogrametri dersi, müfredat açısından genelde aynı ve yeterli, fakat labaratuvar, araç-gereç ve uygulama yapılması bakımından oldukça yetersizdir.

Fotogrametri dersi, okullarımızın büyük çoğunluğunda 2 veya 3 saat, genelde III. veya IV.y.y. da tek dönem olarak okutulmaktadır. Okullarımızda okutulan Fotogrametri dersinin müfredatı, bazı ufak tefek farklılıklar dışında, genelde benzerlik göstermektedir. (Tablo 4 )’de S. Ü. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Harita Kadastro Programında III. y . y . da 3 saat ( 3+0) olarak okutulan bu dersin müfredatı görülmektedir.

Müfredatın incelenmesinden de anlaşılacağı gibi, bu derste anlatılanlar; fotogrametrinin tarihçesi, ülkemizdeki fotogrametrik gelişmeler, fotogrametri ile ilgili matematik bağıntılar, yöneltme hakkında genel bilgiler, stereoskopik görüş ile ilgili bilgiler ( anaglif metotla, cep ve aynalı streoskopla streoskopik görüş), hava ve yersel fotogrametri hakkında genel bilgiler, uçuş planları, hava ve yersel fotogrametride kullanılan aletler hakkında genel bilgilerdir.

Görüldüğü gibi öğrencilerin bu derste gördükleri, temel fotogrametrik bilgiler olup teorik ağırlıklıdır. Fotogrametri denilince ilk akla gelen konulardan biri olan stereoskopik (üç boyutlu ) görüş ise bu konular içinde uygulaması yapılabilecek,öğrencilere gösterilebilecek tek konu gibi görülmektedir.Öğrencilerin fotogrametri konusundaki bilgilerini arttırması üç boyutlu (stereoskopik) hakkındaki tereddütlerinin ortadan kalkması için hiç olmazsa bu uygulamanın yapılmasını sağlayacak basit fotogrametrik aletlere ihtiyaç vardır.

Tablo 2. Harita Kadastro Programı bulunan Meslek Yüksekokulları, bağlı bulundukları üniversiteler ve öğretime başlama yılları

Meslek	Bağlı Olduğu	Yeri	Öğretime Başladığı Yıl
Yüksekokulunun Adı	Üniversite		M.Y.O' nun	Har. Kad.
				Programının
Akdeniz Tek. Bil. M.Y.O.	Akdeniz	Antalya	1980	1980
Amasya M.Y.O	Ondokuz Mayıs	Amasya	1976	1980
Ankara M.Y.O	Hacettepe	Ankara	1982	1982
Bolvadin M.Y.O	Afyon Kocatepe	Bolvadin	1977	1993
Boyabat M.Y.O	Ondokuz Mayıs	Boyabat	1995	1995
Bozkır M.Y.O	Selçuk	Bozkır	1994	1994
Çorum M.Y.O	Ondokuz Mayıs	Çorum	1975	1992
Çumra M.Y.O	Selçuk	Çumra	1992	1992
Emirdağ M.Y.O	Afyon Kocatepe	Emirdağ	1993	1994
Gülnar M.Y.O	Mersin	Gülnar	1992	1992
Güneysınır M.Y.O	Selçuk	Güneysınır	1993	1993
Hadim M.Y.O	Selçuk	Hadim	1992	1992
Isparta M.Y.O	Süleyman Demirel	Isparta	1976	1990
İskenderun M.Y.O	Mustafa Kemal	İskenderun	1976	1985
İzmir M.Y.O	Dokuz Eylül	İzmir	1982	1985
Kadınhanı M.Y.O	Selçuk	Kadınhanı	1993	1993
Kavak M.Y.O	Ondokuz Mayıs	Kavak	1995	1995
Konya Tek. Bil. M.Y.O	Selçuk	Konya	1976	1980
Köprübaşı M.Y.O	Celal Bayar	Köprübaşı	1994	1996
Muğla M.Y.O	Muğla	Muğla	1989	1994
Mut M.Y.O	Mersin	Mut	1990	1990
Sandıklı M.Y.O	Afyon Kocatepe	Sandıklı	1992	1994
Sarayönü M.Y.O	Selçuk	Sarayönü	1992	1992
Sivrice M.Y.O	Fırat	Sivrice	1996	1996
Tatvan M.Y.O	Yüzüncü Yıl	Tatvan	1987	1995
Tokat M.Y.O	Gazi Osman Paşa	Tokat	1976	1981
Trabzon M.Y.O	K.T.Ü.	Trabzon	1956	1988
Uluborlu M.Y.O	Süleyman Demirel	Uluborlu	1995	1995
Zonguldak M.Y.O	Kara Elmas	Zonguldak	1976	1990

Tablo 3. Harita Kadastro Programındaki Fotogrametri dersinin yarıyılı ve ders saatleri

ÜNİVERSİTE	FAKÜLTE	BÖLÜM	GEN. KONT
AFYON KOCATEPE	Uşak Mühendislik Fak.	Jeodezi ve Fotogrametri Müh.	40
İSTANBUL TEKNİK ÜNV.	İnaşaat Fakültesi	"	60
KAREDENİZ TEKNİK ÜNV.	Mühendislik Mimarlık Fak.	"	60
ONDOKUZ MAYIS ÜNV.	Mühendislik Fak.	"	25
SELÇUK ÜNV.	Mühendislik Mimarlık Fak.	"	60
SELÇUK ÜNV.	Mühendislik Mimarlık Fak.	" (i.ö.)	60
YILDIZ TEKNİK ÜNV.	İnaşaat Fakültesi	"	120
YILDIZ TEKNİK ÜNV.	Mühendiklik Mimarlık Fak.	" (i.ö.)	60
KARAELMAS ÜNV.	Mühendislik Fak.	"	35
NİĞDE ÜNV.	Aksaray Mühendislik Fak.	"	---
HARRAN ÜNV.	Mühendislik Fak.	"	---

MESLEK	BAĞLI OLDUĞU	YERİ	Fotogrametri Dersinin
YÜKSEKOKULUNUN ADI	ÜNİVERSİTE		Yarıyılı	Ders saatler
				Teorik	Uyg.	Toplam
Akdeniz Tek.Bil.M.Y.O.	Akdeniz	Antalya	IV	2	0	2
Amasya M.Y.O	Ondokuz Mayıs	Amasya	IV	2	0	2
Ankara M.Y.O	Hacettepe	Ankara	IV	2	0	2
Bolvadin M.Y.O	Afyon Kocatepe	Bolvadin	III	3	0	3
Boyabat M.Y.O	Ondokuz Mayıs	Boyabat	IV	2	0	2
Bozkır M.Y.O	Selçuk	Bozkır	III	2	0	2
Çorum M.Y.O	Ondokuz Mayıs	Çorum	IV	2	0	2
Çumra M.Y.O	Selçuk	Çumra	III	2	0	2
Emirdağ M.Y.O	Afyon Kocatepe	Emirdağ	III	3	0	3
Gülnar M.Y.O	Mersin	Gülnar	III	2	0	2
Güneysınır M.Y.O	Selçuk	Güneysınır	III	2	0	2
Hadim M.Y.O	Selçuk	Hadim	III	2	0	2
Isparta M.Y.O	Süleyman Demirel	Isparta	IV	2	0	2
İskenderun M.Y.O	Mustafa Kemal	İskenderun	III	3	1	4
İzmir M.Y.O	Dokuz Eylül	İzmir	II	2	0	2
Kadınhanı M.Y.O	Selçuk	Kadınhanı	III	2	0	2
Kavak M.Y.O	Ondokuz Mayıs <