Kitabın adı: Uzman Sistemler. Bir Yapay Zeka Uygulaması
Yazar: Prof.Dr.Novruz Allahverdi
Yayın Evi: Atlas
Yayın Yeri: İstanbul
Dağıtım: Atlas Yayın-Dağıtım, Nobel Yayın-Dağıtım
Yayın Yılı: Mart 2002
Sayfa:  248
Bölüm Sayı: 10

İçerik:

ÖNSÖZ                                                                                                

 

Teşekkür  
İçindekiler                                                                                          I

BÖLÜM 1.YAPAY ZEKAYA GİRİŞ

 

1.1. Yapay Zeka Kavramı                                                                   

1

1.2.Yapay Zekanın Bileşenleri                                                          

2

1.3. Yapay Zeka Programlama Dilleri                                               

8

Alıştırma ve Problemler                                                                     

11

Kaynaklar                                                                                           

13

BÖLÜM 2. UZMAN SİSTEMLER NEDİR?

 

2.1. Yapay Zekada Uzman Sistemlerin Yeri                                     

15

2.2. Uzman Sistemler                                                                        

16

2.3. Uzman Sistemlerin Yararları ve Kullanım Alanları                  

18

Alıştırma ve Problemler                                                                     

22

Kaynaklar                                                                                          

23

BÖLÜM 3: BİLGİ MÜHENDİSLİĞİ

 

3.1. Bilgi Tabanlarının Kurulması Aşamaları                                   

25

3.2. Disiplin Alanının Tasviri                                                            

26

       3.2.1. Çözülen Problemlerin Karakterinin Belirlenmesi          

28

       3.2.2. Disiplin Alanındaki Nesnelerin Belirlenmesi                 

29

       3.2.3. Nesneler Arasındaki İlişkilerin Saptanması                    

30

       3.2.4. Bilginin Sunulması Modelinin Seçilmesi                         

30

       3.2.5. Disiplin Alanının Özel Niteliklerinin Meydana  Çıkarılması                                                                       

        33

3.3. Bilginin Elde Edilmesi                                                               

34

3.4. Bilgi Tabanında Bilginin Tamlığının ve Zıddiyetsizliğinin Yoklanması                                                                                

           35

Alıştırma ve Problemler                                                                    

40

Kaynaklar                                                                                         

42

BÖLÜM 4. BİLGİNİN SUNULMASI YÖNTEMLERİ

 

4.1. Bilgi ve Bilginin Sunulması Yöntemleri                                  

43

4.2. Bilginin “Eğer - O Halde” Kurallarıyla Sunulması                    

48

4.3. Bilginin Çatı Yapısında Sunulması                                           

51

4.4. Bilginin Semantik Şebeke Yapısında Sunulması                    

56

4.5. Bilginin Yazı Tahtası Usulü ile Sunulması                              

60

4.6. Bilginin Birinci Tertip Yüklem Mantığı ile Sunulması           

61

4.7. Bilginin Graflarla Sunulması ve Çıkarımı                               

64

Alıştırma ve Problemler                                                                    

68

Kaynaklar                                                                                         

70

BÖLÜM 5. UZMAN SİSTEMLERİN TEMEL YAPISI

 

5.1. Uzman Sistemlerin Genel Yapısı                                              

71

5.2. Kurallar Belleği (Kurallar Tabanı)

73

5.3. İşçi Bellek

77

5.4. Çıkarım Mekanizması (Kural Yorumlayıcısı)

77

       5.4.1. Çıkarım Bileşeni

80

       5.4.2. Yönetici Bileşen

82

5.5. Bilginin Elde Edilme Altsistemi

84

5.6. Doğal Dilde Etkileşim Araçları (Kullanıcı Arayüzü)

86

5.7. Açıklama Sistemi

87

5.8. Arama Yöntemleri

88

Alıştırma ve Problemler

89

Kaynaklar

93

BÖLÜM 6. UZMAN SİSTEMLERİN TASARLANMASINDA KULLANILAN YÖNTEMLER

 

6.1. US’lerin Tasarımında Heuristik Yöntemin Kullanılması

95

6.2. US’lerin Tasarlanması Aşamaları

97

6.3. Kurallara Dayalı US’lerin Tasarlanması

98

       6.3.1.Geriye Zincirleme

98

       6.3.2. İleri Zincirleme

99

6.4. Geriye Doğru Akıl Yürütme ile US Tasarlanması

100

6.5. Geriye Doğru Akıl Yürütmeyle US Tasarlanması Örneği

101

6.6. İleriye Doğru Akıl Yürütme ile US Tasarlanmasına Ait Bir Örnek

116

6.7. İleri ve Geri Zincirlemenin Kıyaslanması

130

6.8. Semantik Şebekeye Dayalı Bir US Tasarlanması

131

6.9. Çatı Yapısına Dayalı Bir US Tasarlanması: Hırsızlık Masası

136

Alıştırma ve Problemler

142

Kaynaklar

144

BÖLÜM 7. BAYES YÖNTEMİ, BULANIK MANTIK, YAPAY SİNİR AĞLARI YÖNTEMLERİ İLE UZMAN SİSTEMLERİN TASARLANMASI

 

7.1. İhtimal Teorisine Dayanan US Tasarlanması

145

       7.1.1. Belirsizliğin Dahil Edilmesi

145

       7.1.2. Bayes Olasılığı

146

       7.1.3. Bayes Yöntemine Dayanan US Tasarımı

147

       7.1.4. Dempster-Shafer Yöntemi

153

7.2. Güvenirlik Katsayıları Kullanan Uzman Sistemler

153

7.3. Bulanık Mantık ve Bilgi Sistemlerinde Kullanılması

157

       7.3.1. Bulanık Mantık Kavramları

158

       7.3.2. Bulanık Uzman Sistemler

161

7.4. Uzman Sistemler ve Yapay Sinir Ağları

166

       7.4.1. Uzman Sistemler ve Yapay Sinir Ağlarının  Karşılaştırılması

168

       7.4.2. Uzman Sinir Ağları

169

7.5. Bulanık Sinir Ağları

173

Alıştırma ve Problemler

175

Kaynaklar

177

BÖLÜM 8. UZMAN SİSTEM TASARIMI ÖRNEKLERİ

 

8.1.Senkron Motorlarda Arıza Teşhisi İçin US Tasarımı

179

       8.1.1. Senkron Motorlarındaki Arızalar

180

       8.1.2. Bilgi Tabanı

181

       8.1.3. Bilgi Tabanının Prolog Dili Yazılımı ile Sunulması

182

8.2. İtfaiye İçin Uzman Sistem - ESLS

188

       8.2.1. Dağıtık Sistemlerin Özellikleri

189

       8.2.2. Uzman Bilgilerinin Elde Edilmesi ve Sunulması

189

       8.2.3. ESLS'in Yapısı

190

                 8.2.3.1. Kurallar Tabanı

191

                 8.2.3.2. İşçi Bellek (Veri Tabanı)

192

                 8.2.3.3. Sonuç Çıkarma Mekanizması

193

                 8.2.3.4. Açıklama Altsistemi

194

                 8.2.3.5. Bilgilerin Elde Edilmesi Altsistemi

194

                 8.2.3.6. Kullanıcı Arayüzü

194

      8.2.4. ESLS'in Uygulanması

195

8.3. Hastalığın Ön Teşhisini Yapan US Tasarımı

195

Alıştırma ve Problemler

199

Kaynaklar

200

BÖLÜM 9. UZMAN SİSTEM UYGULAMALARI

 

9.1. US’lerin Sınıflandırılması ve Uygulama Alanları

201

9.2. Tıpta US Uygulamaları

203

9.3. Kimyada US Uygulamaları

208

9.4. Tarımda US Uygulamaları

211

8.5. Eğitimde US Uygulamaları

213

9.6. Endüstride US Uygulamaları

214

       9.6.1.Tasarımda Kullanılan US’ler

217

       9.6.2. Planlamada Kullanılan US’ler

219

       9.6.3. Üretimde Kullanılan US’ler

222

       9.6.4. Dağıtım, Servis ve Yönetimde Kullanılan US’ler

224

9.7. Diğer Alanlardaki US Uygulamaları

225

Alıştırma ve Problemler

226

Kaynaklar

227

BÖLÜM 10. ARAÇLAR VE KABUKLAR

 

10.1. Uzman Sistemlerde Kullanılan Diller, Kabuklar ve Araçlar

233

10.2. Kabuklar

235

10.3. Araçlar

239

Alıştırma ve Problemler

244

Kaynaklar

244

Dizin

245